TERRA MADRE KİTAP YORUMU CARLO PETRINI

İzmir Alsancak Gar konumunda üçüncü kez gerçekleşen Çakabay İzmir Kitap Günleri 16-25 Mart 2019 tarihleri arasında satın alıp okumaya başladığım Terra Madre kitabını kütüphanemde beklemeye almıştım. Beslenme, tüketim konularına ilgili kitap ve belgeselleri takip etmeye çabaladığım için ve vejetaryenliğimin 16. ayını tamamlaması dolayısıyla Carlo Petrinin yazmış olduğu Terra Madre kitabını ilgiyle okudum. Yeni İnsan Yayınevi’nin Ekoloji Kitaplığı serisine ait olarak 2017’de basılan kitap, İtalyanca aslından Güliz Akyüz tarafından çevrilmiş.

Foto Kaynak Yeni İnsan Yayınevi

İtalya’nın Bra kentinde doğan Carlo Petrini gıda arzının sanayileşmesi ve gıda kalitesindeki ciddi rahatsızlıklara yakalanması sebebiyle Roma’da 1986 yılında devrim başlatmış. Doğduğu topraklardan dünyaya yayılan İtalyan gastronomisine karşı İtalyan başkentinde yer alan Piazza di Spagna’da açılan McDonalds’a karşı olarak kurduğu SLOW FOOD gitgide artan ilgiyle karşılandı. Gıda ve Şarap hakkında yazılar yazan Petrini tüketicileri eş üreteci yapacak tüyoları Terra Madre kitabından anlatmaya çabalamış. Kitap Terra Madre (Toprak Ana) oluşumunun açılış konuşmasıyla başlayıp, çeşitli röportaj ve köşe yazılarıyla sona ermektedir.

TÜKETİCİ DEĞİL EŞ ÜRETİCİ

Kaliteli gıdayı lükse dönüştürmek isteyen sisteme karşı gelen, tarımın tek tipleşmesini öneyen yapısı dünyanın en ücra köşelerinde tarım, hayvancılık ve balıkçılıkla uğraşan çiftçi ve balıkçılar başta olmak üzere bir çok kanaat önderini Torino’da buluşturmuş. Slow Food’un daha kapsamlı hali olan Terra Madre oluşumu, kirlenen ve kirletilen toprağa ve suya sahip çıkıp, kaliteyi gıdayı üretip tüketiciye buluşturmayı hedefliyor. Sağlıklı ve doğal koşullarda üretilen gıda malzemesini satın alanları eş üreticiye dönüştüren sistemi kurmak için çabalayan Carlo açlık, yetersiz beslenmeye karşı Terra Madre’nin tüm herkes tarafından sahiplenilmesini istiyor.

Farklı üretim tarzlarını korumak isteyen, ninelerden gelen tarifleri arşivleme telaşında olan Carlo Petrini ataların üretim, hazırlama, pişirme, dağıtma ve paylaşma tüyolarını kayıt altına alıyor. Nesillerin birbiri ile uzaklaşması İtalyan tariflerini ve kültürünü yok edeceğinin farkında olan yazar, yiyeceklerin insanları yediğini söyleyerek tartışmanın fitilini ateşliyor. Terk edilen pastorallik ve eski moda üretim, gıda güvenliği ve insan sağlığı başta olmak üzere dünyayı zehirlemekte.

Kent mi? Köy mü? sorunsalı, tarlalarından kovulan ve üretmekten alıkonulan çitfçiler, GDO’lu tohumlar, Afrika’nın dahi gıdayı ithal etmesi gibi can sıkıcı geçrçekler kitabın bölümlerinde bahsedilmiş. Hor görülen, atılan yiyecekler, estetikten uzak olarak nitelendirilen gözden çıkarılan besinlerle dünyanın açlığının çözüleceği fikrini savunan yazar, alışveriş yapmayı yeniden öğrenmeliyiz diyerek sınırsızca tüketim arzumuzu dizginlememiz gerektiğini vurguluyor.

Ev ekonomisi, yerel ekonomi, doğa ekonomisi, terminatör tohum, kuşaklararası aktarım ve gıda egemenliği konuları Terra Madre’nin başlıca sorunları olmuştur. Minimalizm sözcüğü kitapta geçmese de minimalizm kategorisinde değerlendirilebilecek olan Terra Madre teknolojinin imkanlarını kullanarak, mevsiminde sürdürülebilir yöntemlerle yetiştirilen besinleri ‘eş üretici’ olarak bütçe dostu fiyatla alıp, beslenmemizin önemini anımsatıyor.

Kutay Çev.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir