BULUŞMALAR İNSANLAR, KENTLER, KİTAPLAR KİTAP YORUMU STEFAN ZWEIG

ÇOK GEZEREK YORUMLAYAN HÜMANİST STEFAN ZWEIG


Buluşmalar kitabı dört bölümden oluşuyor, İnsanlarla Buluşmalar, Zamanlarla Buluşmalar, Kentlerle Buluşmalar, Kitaplarla Buluşmalar. Çevirisini ise Ahmet Arpad tamamlamış. Kitabı 17.11.2013 tarihinde Kitapsan İzmir şubelerininin birinden almıştım. Yanında aldığım Stefan Zweig‘e ait Yolculuklar Üzerine kitabını zevkle okurken, Buluşmalar eserine başlamış fakat okurken bunalma yaşamıştım. Daha önce kaleme aldığım Stefan Zweig‘e ait Yolculuklar Üzerine ve Geleceğin Ülkesi Brezilya kitaplarına ait yazıma buradan ulaşabilirsiniz.


Buluşmalar kitabında Kentler hakkında bölüm kitabın ortasından başlıyordu. Kitabın ilk kısmı olan İnsanlarla Buluşmalar kısmı beş sene önce ilgimi yeterince çekmemiş olacak ki, kitabı yarım bırakmak zorunda kalmıştım. Bu hafta, beş sene rötarlıda olsa kitabı baştan okudum. Hümanizmde doruk noktası olan Stefan Zweig, hayranı olduğu, arkadaşlık kurduğu, diyaloğ kurmaya çabaladığı kişilerin vefatları, ölüm yıl dönümleri için yazdığı veda konuşmalarından bahsettiği İnsanlarla Buluşmalar bölümü tanışık olmadığım müzisyen, yazar ve gazetecileri öğrenmeme olanak sağladı. İlk bölümde beni en etkileyen söz ise ‘Mükemmel bir insan başkalarını da başarıya sürükler’ (p.33).  Stefan Zweig eserlerini yazarken toplumların bilincini açarak, sorunları teşhis edip, yol gösteriyor. İnsanlığa ve yaşama dair kaygısı büyük. Acıları ise şeffaf. Eserlerinin bizleri başarıya götürmesini isterdi.

Foto Kaynak Yordam Kitap


Birinci Dünya Savaşı öncesi yaşamların mekanikleşmesi yani tektipleşmenin dans, moda, sinema ve radyo vesilesiyle yaşamlara dahil olması insanları zevksizliğe sürüklemiştir. Genel geçerliliğe uyum sağlamak kişilerin kolayına gittiği için birbirine benzeme tavrına Stefan Zweig ‘üniformalaşma’ adını vermiş.  Stefan Zweig‘e göre sinema ve radyo insanların aç ruhlarını doyuran, eğlence dünyasının bankalar kadar güçlü aktörleridir. Yaklaşık 90 sene önce geçerli olan buluşlar günümüzde bizleri köleleştirme ve süründürme aşamasına geçirmiştir. Az çaba ile eğlenebilmek hem çok kolay hemde kitleleseldir.  Günümüzde TV dünyası ve internet bizleri tek tip üniformaya sokup, aynı zamanda da denetlemesini her geçen gün arttırmaktadır.


Savaşlara sebep olan önyargıları yok etmek, kültürel olarak birbirini tanıma motivasyonu ile öğrencilerin devlet bursları ile ülkeleri ziyaret edip okuması gerekliliğini vurgulanmıştır. 3 çeyrek asır sonra Avrupa’da ortaya çıkan Erasmus değişim programı Stefan Zweig‘in önerisini bir nevi yerine getirmiştir. Eğitim odaklı değişim programı komşularını savaş tarihlerinden tanıyan  yeni nesilleri kültür tarihine yönlendirip katma değer yaratarak, saygılı ve bilinçli bireyler yetiştirecektir. Hümaniz için en kadar asil bir öneri.


Şehirler kısmında New York, Paris, Brezilya ön planda. Geleceğin Ülkesi Brezilya kitabı sonrası Buluşmalar kitabında olan Brezilya hakkındaki yazılar özetvari geldi. Asıl ilginç yanı ise kara turizm lafı geçmemesine rağmen kara turizm motivasyonu içeren ‘Dükkanlarda şehitlerle yüksek cirolar yapılıyor’ (p.181) betimlemesiydi. Kara turizm hakkında yazdığım belgesel yorumuma buradan ulaşabilirsiniz. Belçika Güney’inde yer alan Ypern 1901 senesinde kitlelerin trajedisini ve mezarlar anıtlarını kara turist sevenlere tanıtıyor. Küçük şehir merak ile körüklenen ziyareti ticarete dönüştürmesi ile ziyaret edilmeye değer. Acaba Ypern hala öyle mi?


Kutay Çev.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir